O πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν μπορεί να οδηγήσει τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο να αντιμετωπίζουν επί εβδομάδες ή μήνες υψηλότερες τιμών καυσίμων, ακόμη και αν αυτός τελειώσει γρήγορα, καθώς οι παραγωγοί στη Μέση Ανατολή αντιμετωπίζουν ζημιές στις εγκαταστάσεις, διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και αυξημένους κινδύνους για τις μεταφορές.

 

Οι προοπτικές αυτές αποτελούν μια ευρύτερη παγκόσμια οικονομική απειλή και κάνουν πολιτικά ευάλωτο τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών, με τους Αμερικανούς ψηφοφόρους να είναι ευαίσθητοι στο κόστος ενέργειας και αντίθετοι σε εμπλοκές της χώρας τους στο εξωτερικό.

 

«Η αγορά μετατοπίζεται από την αποτίμηση του καθαρού γεωπολιτικού κινδύνου στην αντιμετώπιση των απτών λειτουργικών διαταραχών, καθώς οι διακοπές λειτουργίας των διυλιστηρίων και οι περιορισμοί στις εξαγωγές αρχίζουν να επηρεάζουν την επεξεργασία του αργού πετρελαίου και τις περιφερειακές ροές εφοδιασμού», ανέφεραν αναλυτές της JP Morgan σε χθεσινή έκθεσή τους. 

 

Η σύγκρουση έχει ήδη οδηγήσει στην αναστολή περίπου του ενός πέμπτου της παγκόσμιας προσφοράς αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς η Τεχεράνη στοχοποιεί τα πλοία που θέλουν να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ μεταξύ των ακτών του Ιράν και του Ομάν και έχουν επιτεθεί σε ενεργειακές υποδομές σε ολόκληρη την περιοχή.

 

Οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί κατά 25% αυτή την εβδομάδα, ξεπερνώντας τα 90 δολάρια το βαρέλι, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών των καυσίμων για τους καταναλωτές σε όλο τον κόσμο.

 

Η σχεδόν πλήρης διακοπή της κίνησης στο Ορμούζ σημαίνει ότι οι μεγαλύτεροι παραγωγοί πετρελαίου της περιοχής - η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράκ και το Κουβέιτ - αναγκάστηκαν να αναστείλουν τις εξαγωγές έως και 140 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, που ισοδυναμούν με περίπου 1,4 ημέρες παγκόσμιας ζήτησης, προς τα διυλιστήρια παγκοσμίως.

 

Διακοπές στην παραγωγή

 

Ως αποτέλεσμα, οι αποθήκες πετρελαίου και φυσικού αερίου στις εγκαταστάσεις του Κόλπου της Μέσης Ανατολής γεμίζουν γρήγορα, αναγκάζοντας τις πετρελαϊκές εταιρείες στο Ιράκ να μειώσουν την παραγωγή τους, όπως έκανε σήμερα και το Κουβέιτ. 

 

«Σε κάποιο σημείο σύντομα, όλοι θα κλείσουν επίσης αν τα πλοία δεν έρθουν», δήλωσε πηγή από κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της περιοχής. 

 

Οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις που έκλεισαν σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, ως αποτέλεσμα των διαταραχών στη ναυτιλία, ενδέχεται να χρειαστούν αρκετό χρόνο για να επανέλθουν στο φυσιολογικό επίπεδο, δήλωσε οεπικεφαλής της εμπορικής ομάδας της Rystad Energy για την Αμερική.

 

«Η σύγκρουση μπορεί να τελειώσει, αλλά μπορεί να χρειαστούν ημέρες, εβδομάδες ή μήνες, ανάλογα με τον τύπο των εγκαταστάσεων, την ηλικία τους και τον τύπο της διακοπής που έπρεπε να κάνουν, προτού μπορέσουν να επαναφέρουν την παραγωγή στα προηγούμενα επίπεδα», δήλωσε.

 

Το Κατάρ κήρυξε ανωτέρα βία για τις τεράστιες εξαγωγές φυσικού αερίου την Τετάρτη μετά τις επιθέσεις με ιρανικά drones και μπορεί να χρειαστεί τουλάχιστον ένας μήνας για να επανέλθει η παραγωγή στα κανονικά επίπεδα, σύμφωνα με πηγές του Reuters. 

 

Το γιγαντιαίο διυλιστήριο Ras Tanura της Saudi Aramco και ο τερματικός σταθμός εξαγωγής αργού πετρελαίου έχουν επίσης κλείσει λόγω των επιθέσεων, χωρίς να υπάρχουν λεπτομέρειες για τις ζημιές.

 

Ο Λευκός Οίκος δικαιολόγησε την επίθεση κατά του Ιράν λέγοντας ότι  η χώρα αποτελούσε άμεση απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αν και δεν έχει δώσει λεπτομέρειες γι' αυτό. Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι ανησυχεί για τις προσπάθειες του Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

 

Διαβάστε επίσης: Πετρέλαιο: Το Κουβέιτ μειώνει την παραγωγή αργού λόγω του πολέμου

 

Ο κίνδυνος στα Στενά του Ορμούζ

 

Ένα γρήγορο τέλος στον πόλεμο θα ηρεμούσε τις αγορές. Ωστόσο, η επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα προσφοράς και τιμών θα μπορούσε να διαρκέσει εβδομάδες ή μήνες, ανάλογα με την έκταση των ζημιών στις υποδομές και τη ναυτιλία.

 

Το μεγαλύτερο ερώτημα για τον ενεργειακό εφοδιασμό είναι πώς και πότε τα Στενά του Ορμούζ θα γίνουν και πάλι ασφαλή για τη ναυτιλία. Ο Τραμπ προσφέρθηκε να παρέχει ναυτική συνοδεία στα πετρελαιοφόρα και υποσχέθηκε την υποστήριξη των ΗΠΑ σε θέματα ασφάλισης για τα πλοία στην περιοχή.

 

Ωστόσο, η ασφάλεια στη θαλάσσια οδό είναι αβέβαιη, καθώς το Ιράν έχει τη δυνατότητα να συνεχίσει τις επιθέσεις με drones κατά των πλοίων για μήνες, σύμφωνα με πηγές των μυστικών υπηρεσιών και του στρατού.

 

Η σύγκρουση θα μπορούσε επίσης να ενθαρρύνει τις χώρες να αναπληρώσουν τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου τους στις εβδομάδες και τους μήνες μετά το τέλος της σύγκρουσης, αναδεκνύοντας τους κινδύνους των χαμηλών αποθεμάτων. Αυτό θα αυξήσει τη ζήτηση για πετρέλαιο και θα στηρίξει τις τιμές.

 

Με πληροφορίες από Reuters