Σχετικό: άρθρο 10 του ν. 3863/2010


-Θεμελιωμένα συνταξιοδοτικά δικαιώματα μέχρι 31/12/2010

Α. Συνταξιοδότηση λόγω γήρατος με την πραγματοποίηση 35 ετών ασφάλισης και ηλικία 58 ετών για τις γυναίκες και 60 ετών για τους άνδρες.
Το θεμελιωμένο δικαίωμα τους μπορούν να το ασκήσουν οποτεδήποτε χωρίς να μεταβληθεί το όριο ηλικίας και ο υπολογισμός της σύνταξής τους.

Β. Συνταξιοδότηση με 37 έτη ασφάλισης  ανεξαρτήτως ηλικίας χωρίς δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικών χρόνων.
Η περίπτωση (Β) καταργήθηκε από 1/1/2011

 Προσμέτρηση αναγνωριζόμενου χρόνου ασφάλισης
Σύμφωνα με το άρθρο 18 του ν.3863/2010 όσοι συμπλήρωσαν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης για συνταξιοδότηση λόγω γήρατος μέχρι 31/12/2010, με προσμέτρηση χρόνων που προβλέπονται στο άρθρο 40 του ν. 2084/1992 (χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας, χρόνος γονικής άδειας ανατροφής παιδιών κ.λπ.) μπορούν να συνταξιοδοτηθούν οποτεδήποτε με τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που ισχύουν κατά το 2010, εφόσον η σχετική αίτηση αναγνώρισης υποβληθεί μέχρι 31/12/2013.
Συνεπώς, τα πρόσωπα που συμπληρώνουν 35 έτη ασφάλισης μέχρι 31/12/2010, συμπεριλαμβανομένου και χρόνου που μπορεί να αναγνωριστεί με τη ρύθμιση του άρθρου 40 του ν. 2084/1992, και έχουν και το απαιτούμενο όριο ηλικίας (60ο οι άνδρες και το 58ο οι γυναίκες), προκειμένου να μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από 1/1/2011 και εφεξής οποτεδήποτε, ανεξάρτητα των μεταβολών που επέρχονται στις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με το ν. 3863/2010, θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση αναγνώρισης των χρόνων αυτών μέχρι 31/12/2013.

-Προϋποθέσεις  συνταξιοδότησης από 1/1/2011
Με τις ρυθμίσεις των παραγράφων του άρθρου 10 του ν. 3863/2010 επήλθαν ανά Τομέα και κατηγορία ασφαλισμένων οι εξής τροποποιήσεις, όσον αφορά στον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης και όρια ηλικίας.

Α. Ασφαλισμένοι μέχρι 31/12/1992 ("παλαιοί" ασφαλισμένοι)

1. Συνταξιοδότηση ανδρών με 35 έτη ασφάλισης και ηλικία 60 ετών

Ο χρόνος ασφάλισης των 35 ετών αυξάνεται κατά ένα έτος από 1/1/2011 και για κάθε επόμενο έτος, μέχρι τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης, ενώ το απαιτούμενο όριο ηλικίας παραμένει αμετάβλητο.

Σύμφωνα με την παρ. 8 του νόμου, οι ασφαλισμένοι δικαιούνται σύνταξη με το όριο ηλικίας και το χρόνο ασφάλισης που ισχύει κατά το έτος συμπλήρωσης των 35 ετών ασφάλισης.

Παράδειγμα:

Ασφαλισμένος συμπληρώνει 35 έτη ασφάλισης το 2012 και έχει ηλικία 58 ετών.
Το 2012 απαιτούνται για συνταξιοδότηση 37 έτη ασφάλισης και ηλικία 60 ετών, οπότε ο ασφαλισμένος θα συνταξιοδοτηθεί το 2014, οπότε και συμπληρώνει τις ανωτέρω προϋποθέσεις, παρόλο που εκείνο το έτος απαιτούνται 39 έτη ασφάλισης.
Η ανωτέρω ρύθμιση αφορά και στους τρεις Τομείς κύριας ασφάλισης του ΕΤΑΑ (ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ, ΤΑΝ).

2. Συνταξιοδότηση γυναικών με 35 έτη ασφάλισης και ηλικία 58 ετών
Ο χρόνος ασφάλισης των 35 ετών προσαυξάνεται κατά ένα έτος από 1/1/2011 και μέχρι τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης, ενώ το όριο ηλικίας των 58 ετών αυξάνεται κατά ένα έτος από 1/1/2012 και για κάθε επόμενο χρόνο, μέχρι το 60ό έτος.
Σύμφωνα με την παρ. 8 του νόμου, οι ασφαλισμένοι δικαιούνται σύνταξη με το όριο ηλικίας και το χρόνο ασφάλισης που ισχύει κατά το έτος συμπλήρωσης των 35 ετών ασφάλισης.

Παράδειγμα:

Ασφαλισμένη συμπληρώνει 35 έτη ασφάλισης το 2012 και έχει ηλικία 58 ετών.
Το 2012 απαιτούνται για συνταξιοδότηση 37 έτη ασφάλισης και ηλικία 59 ετών, οπότε η ασφαλισμένη θα συνταξιοδοτηθεί το 2014, οπότε και συμπληρώνει τις ανωτέρω προϋποθέσεις (ήτοι 37 έτη ασφάλισης και ηλικία 59), παρόλο που εκείνο το έτος απαιτούνται 39 έτη ασφάλισης.

Η ανωτέρω ρύθμιση αφορά και στους τρεις Τομείς κύριας ασφάλισης του ΕΤΑΑ (ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ, ΤΑΝ).

3. Συνταξιοδότηση γυναικών

Το όριο ηλικίας των 60 ετών που προβλέπεται για τη συνταξιοδότηση ασφαλισμένων αυξάνεται κατά ένα έτος από 1/1/2011 και για κάθε χρόνο και μέχρι τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας.
Η ανωτέρω ρύθμιση αφορά σε γυναίκες ασφαλισμένες των Τομέων κύριας ασφάλισης του ΕΤΑΑ, και σε γυναίκες έγγαμες του Τομέα Ασφάλισης Νομικών.

-Τομέας Σύνταξης Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΣΜΕΔΕ)-
-Τομέας Σύνταξης και Ασφάλισης Υγειονομικών (ΤΣΑΥ)
-Τομέας Ασφάλισης Νομικών (ΤΑΝ)

Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις, οι ασφαλισμένες δικαιούνται σύνταξη στο όριο ηλικίας, όπως διαμορφώνεται κατά το έτος συμπλήρωσης του προβλεπόμενου κατά την έναρξη ισχύος του νόμου, ορίου ηλικίας, δηλαδή κατά τη συμπλήρωση του 60ού έτους της ηλικίας.

Παράδειγμα

Ασφαλισμένη του ΤΣΑΥ η οποία το 2012 συμπληρώνει το 60ο έτος της ηλικίας και έχει 22 έτη ασφάλισης, θα συνταξιοδοτηθεί όταν συμπληρώσει το 62ο έτος της ηλικίας της, δηλαδή το 2014, οπότε θα έχει συμπληρώσει και τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης.
Επισημαίνεται ότι στις περιπτώσεις των γυναικών του ΤΣΜΕΔΕ και του ΤΑΝ θα πρέπει κατά τη συμπλήρωση του 60ού έτους της ηλικίας να έχει αντίστοιχα συμπληρωθεί και ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης (25 έτη ασφάλισης).
Αντίστοιχα, στις περιπτώσεις των γυναικών του ΤΣΑΥ και των εγγάμων γυναικών του ΤΑΝ, όπου ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης αυξάνεται σταδιακά κατ΄ εφαρμογή του ν. 2084/1992, οι ανωτέρω γυναίκες προκειμένου να συνταξιοδοτηθούν θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει τον χρόνο ασφάλισης που απαιτείται κατά το έτος συνταξιοδότησης και όχι εκείνον που απαιτείται κατά τη συμπλήρωση του 60ου έτους της ηλικίας.

Παράδειγμα:

Ασφαλισμένη του ΤΣΑΥ που συμπληρώνει το 2012 το 60ό έτος της ηλικίας, θα συνταξιοδοτηθεί το 2014, οπότε και συμπληρώνει το 62ο έτος της ηλικίας, εφόσον έχει τουλάχιστον 23 ½ έτη ασφάλισης.
Επισημαίνεται ότι οι έγγαμες γυναίκες του Τ.Α.Ν. που μέχρι 31/12/1997 είχαν συμπληρώσει τις τότε προϋποθέσεις συνταξιοδότησης (15 έτη ασφάλισης ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας) μπορούν να συνταξιοδοτηθούν οποτεδήποτε, χωρίς διαφοροποίηση των ορίων ηλικίας με την ισχύ του νόμου 2084/1992.

4. Συνταξιοδότηση μητέρων ανήλικων τέκνων και χήροι πατέρες ανηλίκων

Το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης των μητέρων ανηλίκων τέκνων καθορίζεται από 1/1/2011 στο 55ο έτος της ηλικίας, από 1/1/2012 στο 58ο έτος της ηλικίας και από 1/1/2013 στο 65ο έτος της ηλικίας.

Η εν λόγω ρύθμιση αφορά μόνο στις μητέρες ανηλίκων τέκνων του Τομέα Ασφάλισης Νομικών (ΤΑΝ), καθώς για το ΤΣΜΕΔΕ και το ΤΣΑΥ δεν προβλέπεται από τις καταστατικές τους διατάξεις η συνταξιοδότηση των μητέρων ανηλίκων τέκνων με μικρότερο όριο ηλικίας και χρόνο ασφάλισης σε σχέση με τις λοιπές γυναίκες ασφαλισμένες.
Oσον αφορά στη χορήγηση μειωμένων συντάξεων στις μητέρες ανηλίκων τέκνων, η ρύθμιση αυτή δεν έχει εφαρμογή στη συγκεκριμένη περίπτωση, καθώς δεν προβλέπεται από τις καταστατικές διατάξεις του Τομέα Ασφάλισης Νομικών.
Επισημαίνεται ότι με τους ίδιους όρους με τις μητέρες ανηλίκων τέκνων μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τον Τομέα Ασφάλισης Νομικών και οι χήροι πατέρες ανηλίκων τέκνων.
Η ασφαλισμένη μητέρα ακολουθεί το όριο ηλικίας όπως διαμορφώνεται και ισχύει κατά τη συμπλήρωση του απαιτούμενου συντάξιμου χρόνου, εφόσον συντρέχει η ανηλικότητα του παιδιού.

Παράδειγμα:

Μητέρα ανηλίκου τέκνου συμπληρώνει 25 έτη ασφάλισης το 2011, έχει όμως ηλικία 53 ετών. Προκειμένου να συνταξιοδοτηθεί θα πρέπει να συμπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας, οπότε θα συνταξιοδοτηθεί το 2013, παρόλο που εκείνο το έτος απαιτείται η συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας, και ανεξάρτητα εάν το ανήλικο τέκνο έχει πλέον ενηλικιωθεί.
Όσον αφορά στον απαιτούμενο για συνταξιοδότηση χρόνο ασφάλισης, δεδομένου ότι αυξάνεται σταδιακά κατ' εφαρμογή του ν. 2084/1992, οι μητέρες ανηλίκων τέκνων προκειμένου να συνταξιοδοτηθούν θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει τον χρόνο ασφάλισης που απαιτείται κατά το έτος συνταξιοδότησης και όχι εκείνον που απαιτείται κατά τη συμπλήρωση του 60ού έτους της ηλικίας, εφόσον, ως προς τις ημέρες ασφάλισης εξακολουθούν να ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 47 του ν. 2084/1992.

Παράδειγμα:

Μητέρα ανηλίκου που συμπληρώνει το 2012 το 60ό έτος της ηλικίας, θα συνταξιοδοτηθεί το 2014, οπότε και συμπληρώνει το 62ο έτος της ηλικίας, εφόσον έχει τουλάχιστον 23 ½ έτη ασφάλισης.
Επισημαίνεται ότι οι μητέρες ανηλίκων που μέχρι 31/12/1997 είχαν συμπληρώσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που όριζε το καταστατικό του τέως Ταμείου Νομικών - σήμερα Τομέας Ασφάλισης Νομικών - (με 15 έτη ασφάλισης ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας) και όπως προαναφέρθηκε μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν οποτεδήποτε, διατηρούν το ανωτέρω δικαίωμα, όπως και οι έγγαμες γυναίκες.

5. Συνταξιοδότηση διπλοσυνταξιούχων

Οι ασφαλισμένοι των Τομέων κύριας ασφάλισης του ΕΤΑΑ που λαμβάνουν σύνταξη γήρατος ή αναπηρίας από άλλο ασφαλιστικό φορέα κύριας ασφάλισης, πλην ΟΓΑ, ή το Δημόσιο, εκτός των αναπήρων και θυμάτων πολέμου και μητέρων που συνταξιοδοτήθηκαν με το άρθρο 63, παρ.4, του ν. 1892/1990, δικαιούνται από τους Τομείς κύριας ασφάλισης του ΕΤΑΑ σύνταξη με τη συμπλήρωση 20 ετών ασφάλισης, και μειωμένη σύνταξη κατά 50% με τη συμπλήρωση 16 ετών ασφάλισης.
Ειδικά για τη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος απαιτείται η συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας, με εξαίρεση την περίπτωση θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος σε περισσότερους του ενός φορείς κύριας ασφάλισης, ταυτόχρονα ή μέσα σε διάστημα έξι μηνών από την έναρξη της συνταξιοδότησης από τον πρώτο φορέα.
Επισημαίνεται ότι στην περίπτωση της ταυτόχρονης συνταξιοδότησης ή εντός εξαμήνου, ισχύουν οι καταστατικές διατάξεις των Τομέων μόνο όσον αφορά στα όρια ηλικίας, ενώ όσον αφορά στον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης για τη συνταξιοδότηση των ανωτέρω προσώπων απαιτείται η συμπλήρωση τουλάχιστον 20 ετών ασφάλισης.

Μειωμένη σύνταξη λόγω γήρατος
Oσον αφορά στη διάταξη της παρ. 6 του άρθρου 18 του ν. 3232/2004, για τη λήψη μειωμένης σύνταξης κατά 3% για κάθε έτος που λείπει από το επόμενο της υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης και μέχρι τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας, από τους εμμίσθους ασφαλισμένους του ΤΣΜΕΔΕ και του ΤΣΑΥ και τους δικαστικούς υπαλλήλους εμμίσθους ασφαλισμένους του Τομέα Ασφάλισης Νομικών, μετά τη συνταξιοδότησή τους από το Δημόσιο, ΝΠΔΔ ή ΔΕΚΟ, εξακολουθεί να ισχύει.

Β. Ασφαλισμένοι από 1/1/1993 ("νέοι" ασφαλισμένοι)

1. Συνταξιοδότηση ασφαλισμένων με 40 έτη ασφάλισης και ηλικία 60 ετών

Οι ασφαλισμένοι μετά την 1/1/1993 σε οποιονδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης, πλην Ο.Γ.Α., θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα με τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης και του 60ου έτους της ηλικίας.
Για τη συμπλήρωση του ανωτέρω χρόνου, λαμβάνεται υπόψη και ο χρόνος ασφάλισης σε οποιονδήποτε ομοειδή φορέα.

2. Συνταξιοδότηση μητέρων με ανήλικα παιδια και χήρων πατέρων με ανήλικα παιδιά

Οι μητέρες ανηλίκων τέκνων συνταξιοδοτούνται από 1/1/2013 με τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας, ενώ για τη χορήγηση μειωμένης σύνταξης απαιτείται η συμπλήρωση του 60ού έτους της ηλικίας. Κατόπιν τούτου, η διάταξη της παρ. 7α του άρθρου 144 του ν. 3655/2008 που προέβλεπε τη σταδιακή κατάργηση της λήψης μειωμένης σύνταξης από 1/1/2009 δεν έχει εφαρμογή.

Σημειώνεται ότι με τις ίδιες προϋποθέσεις με τις μητέρες ανηλίκων τέκνων συνταξιοδοτούνται και οι χήροι πατέρες ανηλίκων τέκνων.

3. Συνταξιοδότηση μητέρων με τρία τουλάχιστον τέκνα

Η συνταξιοδότηση των μητέρων με τρία τουλάχιστον τέκνα με ευεργετικές διατάξεις καταργήθηκε από 1/1/2011

Γ.Διατάξεις που δεν μεταβάλλονται με το ν. 3863/2010

1. Συνταξιοδότηση με 15 έτη ασφάλισης και ηλικία 65 ετών
Η δυνατότητα των ασφαλισμένων, παλαιών και νέων, να συνταξιοδοτηθούν με τη συμπλήρωση 15 ετών ασφάλισης και ηλικία 65 ετών εξακολουθεί να ισχύει χωρίς τροποποίηση.

2. Συνταξιοδότηση μητέρων με ανίκανα τέκνα με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω
Η διάταξη της παρ. 6 του άρθρου 61 του ν. 3518/2006, όπως συμπληρώθηκε με τις διατάξεις του άρθρου 140 του ν. 3655/2008, εξακολουθεί να ισχύει για παλαιούς και νέους ασφαλισμένους.

3. Συνταξιοδότηση συζύγων αναπήρων με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω
Η διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 5 του ν. 3232/2004 εξακολουθεί να ισχύει, για παλαιούς και νέους ασφαλισμένους.