Μέσα στο 2014 θεωρείται σχεδόν βέβαιη μια νέα επέμβαση στο ασφαλιστικό από πολλούς οικονομικούς αναλυτές και παρατηρητές των πολιτικών εξελίξεων.

 

Τυχόν παρεμβάσεις στο συνταξιοδοτικό αναμένονται στο δεύτερο εξάμηνο του 2014 οι οποίες πιθανόν δεν θα είναι οριζόντιες αλλά, θα έχουν στόχο τους εργαζόμενους στις ΔΕΚΟ και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα καθώς και τους ασφαλισμένους στα ειδικά ταμεία, έστω και εάν αυτοί πλέον είναι ενταγμένοι στο ΙΚΑ.

 

Όλες οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι μετά τις προσεχείς εκλογές θα ξεκινήσει ένας νέος κύκλος δημοσιονομικής σταθεροποίησης. Και αυτή η συζήτηση θα γίνει ανεξαρτήτως εκλογικού αποτελέσματος και αναμένεται να έχει σαν περιεχόμενο την βιωσιμότητα του χρέους και την διατηρησιμότητα του πλεονάσματος.

 

Η όλη συζήτηση θα περιστρέφεται γύρω από το ασφαλιστικό.

 

Σε αυτό το περιβάλλον είναι καλό οι ασφαλισμένοι, να ετοιμάζουν την άμυνά τους.

 

Και ειδικά στα ασφαλιστικό ο καλύτερος τρόπος είναι η θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος έτσι ώστε, στην περίπτωση νέων μέτρων στους μισθούς, να υπάρχει εναλλακτική λύση διεξόδου.

 

Όμως, η θεμελίωση μπορεί να επιτυγχάνεται νωρίτερα με πλασματικά έτη ασφάλισης, για την άσκηση αυτού του δικαιώματος βασική προϋπόθεση είναι να προϋπάρχουν πραγματική ασφάλιση. Με αυτά ως  βάση αρχίζει και «χτίζει» κανείς το συνταξιοδοτικό του δικαίωμα.

 

Σε μερικές περιπτώσεις και η κατηγορία των ενσήμων, όπως στα Βαρέα και Ανθυγιεινά, είναι καθοριστική για την θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος με τις πιο ευνοϊκές προϋποθέσεις της περιόδου 2010-14.

 

Αναλυτικά, και προκειμένου οι ασφαλισμένοι να ασκήσουν το δικαίωμα αναγνώρισης πλασματικών ετών απαιτούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις ανά κατηγορία εργαζομένων:

 

1. Στο ΙΚΑ για πλήρη σύνταξη με μεικτά ένσημα απαιτούνται 9.300 ημέρες ασφάλισης το 2011 για συνταξιοδότηση στο 58ο έτος. Το 2012 αρκούσαν και 9.000 ένσημα για «έξοδο», όμως στο 59ο έτος, ενώ το 2013 ουσιαστικά καταργήθηκε αυτή η δυνατότητα καθώς όλοι συνταξιοδοτούνται στο 62ο έτος (ή, ακόμη, και το 67ο υπό προϋποθέσεις).

 

2. Στο δημόσιο και τα ειδικά ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών αρκούσαν μόλις 21 έτη το 2011 για θεμελίωση του 58ο έτους (και 36 έτη ασφάλισης συνολικά), ενώ την προηγούμενη χρονιά χρειαζόταν 25 έτη. Και για την 25ετία μπορούσε να γίνει, ξανά υπό προϋποθέσεις, χρήση της στρατιωτικής θητείας και κανένα άλλο πλασματικό έτος.

 

Αντιστοίχως  το 2012 απαιτούνταν  μόνο 20 έτη ασφάλισης (διαδοχική, όχι κατ΄ ανάγκην στο δημόσιο ή ευρύτερο δημόσιο τομέα) για θεμελίωση του 59ου έτους (και 37 έτη συνολικά).

 

Ειδικά στο δημόσιο ένας ασφαλισμένος μπορεί να θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης (25ετία), να βγει δηλαδή πριν το 62ο έτος της ηλικίας  ακόμη και με 18 έτη ασφάλισης το 2011 και 17 χρόνια το 2012 αρκεί να έχει και δύο παιδιά (εν προκειμένω ενήλικα γιατί με ανήλικα θα έβγαινε στο 52ο ή 55ο έτος της ηλικίας ανεξαρτήτως εάν είναι άνδρας ή γυναίκα, ενώ ως τρίτεκνος, ακόμη και με ενήλικα τέκνα, θα συνταξιοδοτούνταν στις ίδιες ηλικίες με ακόμη λιγότερα χρόνια).

 

Και αυτό καθώς τα πλασματικά έτη από τα παιδιά (1 χρόνο για το πρώτο παιδί και 3 χρόνια συνολικά για 2 παιδιά) δεν υπολογίζονται στα συνήθη πλασματικά (σπουδές, εκπαιδευτική άδεια, στρατός κ.λπ) αλλά πέραν αυτών.

 

(Παραδείγματος χάριν για το 2011 ένας δημόσιος υπάλληλος μπορεί να αναγνωρίσει εκτός από τα 4 έτη του πτυχίου και 3 επιπλέον για τα δύο, ενήλικα, παιδιά του).

 

Χρειάζεται όμως προσοχή γιατί, για την αναγνώριση των πλασματικών από τα παιδιά απαιτείται, την συγκεκριμένη χρονιά στην οποία θέλει ο ασφαλισμένος να «κουμπώσει» τα πλασματικά έτη (έστω και εάν η αναγνώριση των εν λόγω ετών γίνει σε μεταγενέστερο χρόνο ή με την αίτηση συνταξιοδότησης), να έχει 15 έτη πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας, ενώ για την αναγνώριση των λοιπών πλασματικών χρειάζεται μόνο 12ετής συνολική απασχόληση (σε οποιονδήποτε κλάδο μαζί με το δημόσιο)

 

 3.Για την θεμελίωση δικαιώματος κατώτατης σύνταξης (με 4.500 ένσημα ή 15 έτη ασφάλισης) απαιτούνται 3.600 ένσημα ή 12 χρόνια εργασίας. Κατά συνέπεια εδώ δεν διαφοροποιούνται τα πλασματικά αναλόγως την χρονιά κατά την οποία μπορεί κάποιος να αναγνωρίσει (2011 ή 2012). Ο ανώτατος αριθμός πλασματικών είναι τα 900 ένσημα ή τρία έτη. Αυτό ισχύει για κάθε ταμείο. Με 4.500 ένσημα ένας ασφαλισμένος παίρνει σύνταξη στο 67ο έτος αλλά, με ορισμένες προϋποθέσεις μπορεί να εξέλθει και στο 62ο. Όπως, επί παραδείγματι, να έχει συγκεντρώσει τουλάχιστον 500 ένσημα την 5ετία προ της συνταξιοδότησης (από το 58ο μέχρι και το 62ο) και μάλιστα από τουλάχιστον 100 ένσημα κάθε χρόνο.

 

4. Για συνταξιοδότηση με Βαρέα (ΒΑΕ) απαιτούνται, πέραν των προϋποθέσεων του σημείου «1», ο ασφαλισμένος να έχει και 7.500 βαρέα ένσημα (ή 25 έτη ασφάλισης). 

 

Η αναγνώριση των πλασματικών δεν θεωρείται βαρύ και ανθυγιεινό ένσημα. Απαιτείται αυτά να είναι πραγματικά.

 

5.Για συνταξιοδότηση με ΒΑΕ ή οικοδομικά ένσημα και για την λήψη της κατώτατης σύνταξης με 4.500 ένσημα απαιτείται τα ΒΑΕ να είναι τουλάχιστον 3.600 (ή 12 έτη). Κατά συνέπεια και γι' αυτή την κατηγορία ασφαλισμένων πρέπει τα πραγματικά ένσημα να είναι όλα βαρέα και τα πρόσθετα 900 να είναι είτε  πλασματικά είτε απλά-μεικτά ένσημα.

 

6.Οι γυναίκες και οι άνδρες που θέλουν να βγουν με πλήρη ή μειωμένη σύνταξη με 10.000 ένσημα (33,3 έτη ασφάλισης) πρέπει το 2011 να είχαν τουλάχιστον 8.800 πραγματικά ένσημα και το 2012 8.500 ένσημα.  

 

(Βεβαίως εδώ ισχύουν διαφορετικά όρια ηλικίας για άνδρες και γυναίκες όπως και διαφορετικό ηλικιακό όριο εξόδους για το 2011 και άλλο για το 2012, τα οποία θα εντοπίσετε στους σχετικούς πίνακες που δημοσιεύουμε).

 

Τα υπόλοιπα δύνανται να τα συμπληρώσουν με πλασματικά είτε από τέκνα, είτε από ασφαλιστικά κενά, πτυχίο, μεταλυκειακό τίτλο, ανεργία, ασθένεια κ.λ.π.

 

Βεβαίως, όταν συνταξιοδοτηθούν οι συγκεκριμένοι και οι συγκεκριμένες θα πρέπει να παρουσιάσουν περισσότερα ένσημα (10.400 ή 10.800) αλλά, συν τω χρόνω τα πλασματικά αυξάνονται με αποτέλεσμα φέτος τα είναι 7 πλασματικά έτη (2.100 ένσημα).

 

Και ακόμη περισσότερα εάν συνυπολογιστούν τα ένσημα από τον στρατό καθώς υπολογίζονται επί 30 ημέρες ασφάλισης για κάθε μήνα θητείας και όχι επί 25 όπως γίνεται στην περίπτωση αναγνώρισης πλασματικών από τις υπόλοιπες πηγές. Κατά συνέπεια φέτος ένας άνδρας μπορεί να αναγνωρίσει 7 έτη ασφάλισης αλλά 2.215 ένσημα στην περίπτωση που υπηρέτησε 23 μήνες στρατιωτική θητεία. Και με αυτόν τον τρόπο συμπληρώνονται οι ελάχιστες προϋποθέσεις θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος και αποφεύγονται οριακές αδικίες.

 

Να σημειωθεί εδώ ότι η εφεδρεία δεν πληρώνεται και αναγνωρίζεται δωρεάν μετά από σχετική βεβαίωση του ΟΑΕΔ.

 

7.Οι μητέρες με ανήλικο στο ΙΚΑ (και οι χήροι άνδρες) θα πρέπει να έχουν τουλάχιστον 4.300 πραγματικά ένσημα το 2011 και μόλις 4.000 το 2012 προκειμένου να συνταξιοδοτηθούν με ανήλικο (5.500 ένσημα) στο 57ο και 60ο έτος αντιστοίχως ή στο 52ο και  55ο για μειωμένη, ξανά αντιστοίχως, για θεμελίωση το 2011 και 2012.

 

ΠΡΟΣΟΧΗ όμως. Στην περίπτωση του ΙΚΑ οι γυναίκες δεν μπορούν να αναγνωρίσουν πλασματικά από τα τέκνα για να συνταξιοδοτηθούν πρόωρα λόγω των τέκνων. Δεν επιτρέπεται δηλαδή η διπλή χρήση του ιδίου δικαιώματος.

 

8.Οι μητέρες με ανήλικο (και οι χήροι) οι οποίες ασφαλίστηκαν στο ΙΚΑ μετά την 1/1/1993 θα πρέπει να έχουν 4.800 ένσημα το 2011 και 4.500 το 2012 προκειμένου να συνταξιοδοτηθούν με ανήλικο στο 52ο (μειωμένη) ή 57 (πλήρη) στην πρώτη περίπτωση (θεμελίωση το 2011) ή στο 55ο και 60ο (2012) καθώς για τους νεότερους ασφαλισμένους απαιτούνται 20 έτη ασφάλισης (6.000 ένσημα) για συνταξιοδότηση με ανήλικο

 

9.Στο δημόσιο άνδρες και γυναίκες (όχι μόνο οι γυναίκες όπως συμβαίνει στο ΙΚΑ) μπορούν να βγουν με ανήλικο στην περίπτωση που έχουν 18-20 έτη το 2011 και 17 έως 19 το 2012. Τα λοιπά θα προέλθουν από το παιδί (τουλάχιστον ένα έτος αφού θα συνταξιοδοτηθούν ως γονείς ανήλικου τέκνου) και 4 (το 2011) ή  5 (2012) επιπλέον πλασματικά έτη από πτυχίο, σπουδές κ.λ.π.

 

10.Για το ιπτάμενο και τεχνικό προσωπικό της Ολυμπιακής που συνταξιοδοτείται με 4.500 ένσημα ισχύει η περίπτωση «3». Για έξοδο στον ίδιο κλάδο με 7.500 ένσημα (ιπτάμενοι) απαιτούνται 6.300 ένσημα το 2011 και 6.000 πραγματικά ένσημα το 2012. Ενώ για τεχνικό προσωπικό που συνταξιοδοτείται με 9.000 ένσημα απαιτούνται 7.800 πραγματικά το 2011 και 7.500 το 2012.

 

11. Τέλος για τους ένστολους, οι οποίοι θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα με  24,5 έτη ασφάλισης, τα οποία έτη πραγματικής υπηρεσίας για συνταξιοδότηση χωρίς όριο ηλικίας  αυξάνονται σε 26 το 2011, 27,5 έτη το 2012, σε 29 πέρυσι και 30,5 έτη ασφάλισης φέτος.

 

Αυξάνεται παράλληλα και το έτος λήψης των «πλασματικών». Ο διπλασιασμός δηλαδή των ετών πτήσης ή υπηρεσίας σε ειδικές μονάδες. Από το 2011 και μετά για να διπλασιαστεί αυτός ο χρόνος (και σε ορισμένες περιπτώσεις προκειμένου να τριπλασιαστεί) απαιτείται 25ετής υπηρεσία.

 

Βεβαίως, όσοι είχαν 18ετή ή 20ετή υπηρεσίας το 2010 έχουν θεμελιώσει αυτό το δικαίωμα και έχουν διπλασιάσει τον «πλασματικό» χρόνο που δίνεται στους ένστολους.

 

Η ρύθμιση για 25ετή υπηρεσία ως βάση προκειμένου να διπλασιαστεί ο συντάξιμος χρόνος των στρατιωτικών ισχύει για όσους δεν είχαν τα συγκεκριμένα έτη (18 ή 20) το 2010.