Άκρως σημαντική είναι η 13η μεταμνημονιακή αξιολόγηση, την στιγμή που η έκρηξη της υγειονομικής και ενεργειακή κρίσης, απαιτούν νέα κεφάλαια από τον προϋπολογισμό. Ο έλεγχος θα επικεντρωθεί στις αντοχές του προϋπολογισμού με βάση και τα μέτρα στήριξης που προωθούνται για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από την πανδημία αλλά και σε μια σειρά από εκκρεμότητες, όπως η πορεία αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς ιδιώτες, με ιδιαίτερη έμφαση στη μείωση των συντάξεων που εκκρεμούν.

Το κλείσιμο των εκκρεμοτήτων έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς συνδέεται με τις συζητήσεις για την έξοδο της χώρας από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας, που θα ξεκινήσουν τον Φεβρουάριο μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης των θεσμών για την αξιολόγηση. Απώτερος στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι να επέλθει το τέλος της ενισχυμένης εποπτείας τον προσεχή Ιούνιο, υπό την προϋπόθεση ότι η διπλή κρίση -υγειονομική και ενεργειακή- που αποτελεί έναν μεγάλο παράγοντα αβεβαιότητος, δεν θα ανατρέψει τον σχεδιασμό τόσο εντός όσο και εκτός των συνόρων.

Αν τα πράγματα δεν πάνε καλά, τότε δεν αποκλείεται η χώρα να παραμείνει σε καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας έως και τα τέλη Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, ίσως η χώρα δεν πρέπει να βιαστεί να εξέλθει από το υφιστάμενο καθεστώς που διατηρεί το ειδικό waiver για τους ελληνικούς τίτλους, καθώς τα ελληνικά ομόλογα δεν έχουν ανακτήσει ακόμα επενδυτική βαθμίδα και μπορεί να δεχτούν μεγάλη πίεση.

Το καλό σενάριο 

Στην κυβέρνηση, πάντως, εργάζονται στη βάση του καλού σεναρίου, που προβλέπει την έξοδο από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας τον Ιούνιο και επιχειρούν να κλείσουν τις μεγάλες εκκρεμότητες, δρομολογώντας μια σειρά από παρεμβάσεις που θα δώσουν το «πράσινο φως» για μια θετική έκθεση από τους θεσμούς, η οποία θα ανοίξει τον δρόμο για το τέλος της εποπτείας.

Άλλωστε και ο αρχικός προγραμματισμός, με βάση και τις αποφάσεις του Eurogroup του Ιουνίου 2018, είναι η χώρα να εξέλθει από την ενισχυμένη εποπτεία τον Ιούνιο του 2022. Οι τελικές συζητήσεις θα εκκινήσουν εντός του μήνα και έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς θα δείξουν πότε και πώς η οικονομία θα επιστρέψει σε καθεστώς πλήρους κανονικότητας. Το βασικότερο σενάριο που εξετάζεται αυτή την στιγμή είναι η πιθανότητα καταβολής και των δύο δόσεων από τα κέρδη των ελληνικών ομολόγων που απομένουν το καλοκαίρι με τη δημοσιοποίηση της έκθεσης για την 14η και τελευταία αξιολόγηση της Ελλάδας.

Υπό αυτό το πρίσμα, αν και η επικείμενη αξιολόγηση δεν συνδέεται με την εκταμίευση κάποιας δόσης, είναι πολύ σημαντικό να έχει θετικό πρόσημο για την Ελλάδα. Τη στιγμή, μάλιστα, που εκκρεμούν σημαντικές αποφάσεις για τη χώρα ως προς την ταχύτητα επιστροφής στη δημοσιονομική κανονικότητα, ως προς το πώς θα εφαρμοστεί η απόφαση να υπάρξει δίχτυ ασφαλείας για την Ελλάδα μετά την απόσυρση των έκτακτων μέτρων στήριξης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αλλά και ως προς το πόσο έδαφος θα καλύψει η χώρα φέτος προς την επενδυτική βαθμίδα.

Η ατζέντα της αξιολόγησης 

Τα σημαντικότερα ζητήματα της ατζέντας της 13ης αξιολόγησης και τα χρονικά ορόσημα που έχουν τεθεί προβλέπουν:

• Εκκαθάριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου και των εκκρεμών συντάξεων: Πρόκειται για το μεγαλύτερο αγκάθι που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση, με τα υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας να έχουν σημάνει συναγερμό ώστε να υπάρξει άμεσα απτό αποτέλεσμα. Άλλωστε η παρακολούθηση της προόδου έχει αποφασιστεί να γίνεται σε μηνιαία βάση για την αποφυγή περαιτέρω καθυστερήσεων. Το πρόβλημα είναι μεγάλο και μακροχρόνιο, και είναι μέσα στον κατάλογο με τις εκκρεμείς μεταρρυθμίσεις που θα πρέπει να ολοκληρώσει η Ελλάδα για να εξέλθει από την ενισχυμένη εποπτεία. Διαφορετικά, η μη τήρηση των νέων δεσμεύσεων θα φέρει παράταση των μεταμνημονιακών περιορισμών.
• Πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη: Ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου έως τον Φεβρουάριο του 2022, μαζί με τις εφαρμοστικές διατάξεις. Στο clawback αναστροφή των σημαντικών καθυστερήσεων για τα ποσά που πρέπει να εισπραχθούν για το 2020. Όσον αφορά στο νέο νομοθετικό πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων υγείας, το ορόσημο για τα μέσα του 2022 είναι να επιτευχθεί μερίδιο 40% κεντρικών δημοσίων συμβάσεων των συνολικών νοσοκομειακών δαπανών.
• ΕΝΦΙΑ: Η μεταρρύθμιση του νέου ΕΝΦΙΑ πρέπει να ολοκληρωθεί, με τις πληρωμές να ξεκινούν τον Μάρτιο του 2022.Το υπουργείο Οικονομικών βρίσκεται στην τελική φάση των αλλαγών που θα διέπουν τον νέο φόρο ακινήτων, ενώ ειλημμένη είναι και η απόφαση για έναρξη των πληρωμών τον προσεχή Μάρτιο, ώστε οι φορολογούμενοι να πληρώσουν σε 10 ή 12 δόσεις.
• Επικύρωση των δασικών χαρτών: Είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου. Στόχος είναι να επικυρωθούν έως τα μέσα του 2022. Τον περασμένο Οκτώβριο το υπουργείο Ενέργειας έδωσε τετράμηνη παράταση προκειμένου να υπάρξουν εσωτερικές διορθώσεις στο περιεχόμενο των δασικών χαρτών, αλλά και για να δοθεί μεγαλύτερο περιθώριο στους πολίτες να ασκήσουν αντιρρήσεις.
• Χρηματοπιστωτικό σύστημα: Η μεγάλη εκκρεμότητα έχει να κάνει με την εκκαθάριση των εκκρεμών υποθέσεων του νόμου Κατσέλη. Οι Αρχές ετοιμάζονται να λάβουν σχετικά μέτρα, μεταξύ άλλων προς βελτίωση της διεκπεραίωσής τους σε συγκεκριμένα δικαστήρια, με σκοπό την εκκαθάριση των εκκρεμών υποθέσεων σε μεγάλο βαθμό εντός του 2022. Οσον αφορά τις εγγυήσεις, παρά την επιτάχυνση κατά το γ' 3μηνο του 2021 των πληρωμών από την πλευρά του Δημοσίου προς τις τράπεζες, σχετικά με τις εγγυήσεις επί δανείων οι οποίες έχουν καταπέσει, ο ρυθμός εκκαθάρισης εξακολουθεί να είναι χαμηλότερος των προσδοκιών. Οσον αφορά τους πλειστηριασμούς, οι θεσμοί ζητούν την υιοθέτηση μιας εκτενούς αναθεώρησης του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, καθώς αναμένεται να επιταχύνει την απόδοση της δικαιοσύνης και να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών εκτέλεσης, συμπεριλαμβανομένης της διεξαγωγής ηλεκτρονικών δημοπρασιών. Οι εργασίες συνεχίζονται με στόχο να υπάρξουν βελτιώσεις στην πλατφόρμα ηλεκτρονικών πλειστηριασμών.
• Δικαιοσύνη:Αυτή τη στιγμή καταγράφονται καθυστερήσεις στη διαγωνιστική διαδικασία για το ηλεκτρονικό σύστημα διαχειρίσεως υποθέσεων και εκτιμάται πως δεν είναι εύκολη υπόθεση η ανάθεση το α' τρίμηνο του 2022.