α) Αναγνώριση χρόνων ασφάλισης κατόπιν εξαγοράς

Με την διάταξη του άρθρου10 του Ν.3863/2010 δόθηκε η δυνατότητα αναγνώρισης χρόνων ασφάλισης με την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών, που ανέρχονται σε 20% για τον κλάδο κύριας σύνταξης των φορέων κοινωνικής ασφάλισης (πλην του ΟΓΑ). Με την καταβολή εισφορών δίνεται η δυνατότητα, όχι μόνο θεμελίωσης (κατοχύρωσης) συνταξιοδοτικού δικαιώματος, που θα μπορέσει να ασκήσει ο ασφαλισμένος στο προβλεπόμενο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης, αλλά και προσαύξησης της σύνταξής του.
Ως προς την επιλογή των αναγνωρίσεων, συμφερότερες οικονομικά είναι εκείνες που υπολογίζονται επί του Ημερομισθίου Ανειδίκευτου Εργάτη (Η.Α.Ε.) που ισχύει κάθε φορά. Από 1/7/2011 το ΗΑΕ έχει διαμορφωθεί σε 33,57 ευρώ ημερησίως και το μηνιαίο κόστος αναγνώρισης σε: 33,57 Χ 20% Χ 25 = 167,85 ευρώ/μήνα. Οι αναγνωρίσεις αυτές αφορούν χρόνους σπουδών, ανατροφής παιδιών, κενά ασφάλισης ή μη επιδοτούμενης ανεργίας.

Ωστόσο, ο χρόνος ανατροφής παιδιών, δεν μπορεί να συνυπολογιστεί για την θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος με τις ευνοϊκές διατάξεις που ισχύουν για τις μητέρες ανηλίκων.

Επίσης, οι "νέοι" ασφαλισμένοι, όσοι δηλαδή πρωτοασφαλίστηκαν από 1/1/1993 και μετά, δεν μπορούν να κάνουν χρήση πλασματικού χρόνου ασφάλισης για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ως γονείς ανηλίκων ή τρίτεκνοι.

Τέλος, όσοι συνταξιοδοτούνται με τις διατάξεις του δημοσίου, δεν μπορούν να εξαγοράσουν κενά ασφάλισης.

Σε ό,τι αφορά την αναγνώριση στρατιωτικής υπηρεσίας, αυτή κρίνεται ως η ακριβότερη, γιατί υπολογίζεται με βάση τις μεικτές αποδοχές του εργαζομένου ή την ασφαλιστική κατηγορία του ελεύθερου επαγγελματία, κατά τον προηγούμενο μήνα, πριν την υποβολή της αίτησης. Στο δημόσιο ο υπολογισμός του ποσού της εξαγοράς γίνεται σύμφωνα με τον βασικό μισθό του υπαλλήλου και σε ποσοστό 6,67% επί του Β.Μ.

Η αναγνώριση του χρόνου ισχύει μετά την  υποβολή του σχετικού αιτήματος προς τον ασφαλιστικό φορέα και υπό την αίρεση της εξόφλησης.
Στο Δημόσιο χρειάζεται προσοχή καθώς ο χρόνος των τέκνων και του στρατού μπορεί να οδηγήσει σε αναδρομική θεμελίωση από το 2010 και απώλεια ευνοϊκού δικαιώματος.

β) Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης

Στην περίπτωση της συνταξιοδότησης,  εφόσον πληρούνται από τον ασφαλισμένο οι σχετικές προϋποθέσεις, χορηγείται εφάπαξ βοήθημα είτε από τον αρμόδιο φορέα πρόνοιας, είτε ως αποζημίωση από τον εργοδότη.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι για τους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα, αυτοί θα πρέπει να δικαιούνται πλήρη σύνταξη (και όχι μειωμένη) για την καταβολή της αποζημίωσης από τον εργοδότη. Ετσι ο μισθωτός- ασφαλισμένος στο ΙΚΑ-ΕΤΜΑ που έχει δικαίωμα πλήρους συνταξιοδότησης  δικαιούται να λάβει το 40% της πλήρους αποζημίωσης που θα λάμβανε σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης εργασίας.

Στο Δημόσιο απαιτείται η συμπλήρωση 12,5 ετών ασφάλισης στον φορέα για να χορηγηθεί το εφάπαξ βοήθημα, διαφορετικά επιστρέφονται οι εισφορές.

γ) Συνέχιση της ασφάλισης
 
Όταν η ασφάλιση διακοπεί, ενώ ο ασφαλισμένος υπολείπεται χρόνου για την συμπλήρωση των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης, μπορεί να συνεχίσει να καλύπτει τις εισφορές του με προαιρετική ασφάλιση (αυτασφάλιση) για τον κλάδο κύριας ή επικουρικής σύνταξης,  ώστε να συμπληρώσει τον απαραίτητο χρόνο.

Προϋπόθεση για την προαιρετική ασφάλισης στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ είναι η πραγματοποίηση τουλάχιστον 3000 ημερών ασφάλισης.

Στον ΟΑΕΕ μπορεί να συνεχίσει να καταβάλει εισφορές της αντίστοιχης ασφαλιστικής κατηγορίας, εφόσον έχει πραγματοποιήσει συνολικά 5 έτη ασφάλισης, από τα οποία το 1 έτος στον ΟΑΕΕ.

Η επιλογή αυτή είναι πολύ σημαντική κυρίως για τη μειωμένη σύνταξη, οπότε και απαιτούνται 100 ημέρες ασφάλισης ανά έτος τα τελευταία 5 χρόνια πριν από την υποβολή της αίτησης. Η διάταξη αυτή δεν ισχύει στην περίπτωση του ευνοϊκού καθεστώτος που ισχύει για την συνταξιοδότηση με μειωμένη σύνταξη των μητέρων ανήλικων.

δ) Ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη

Στην περίπτωση συμπλήρωσης των απαραίτητων προϋποθέσεων για συνταξιοδότηση ή στην περίπτωση της ανεργίας όταν ο ασφαλισμένος διακόψει την ασφάλισή του μπορεί να συνεχίσει να καλύπτεται για ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη.

Προϋποθέσεις:

-Για τους μισθωτούς ασφαλισμένους του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ αρκεί η πραγματοποίηση 50 ημερών ασφάλισης (ισχύει για το 2011) για την ανανέωση του ασφαλιστικού βιβλιαρίου
-Για τους ελεύθερους επαγγελματίες παρατείνεται η κάλυψη για δύο χρόνια μετά τη διακοπή
-Για τους πρώην δημοσίους υπαλλήλους απαιτείται από μέρους τους η καταβολή των αναλογουσών εισφορών για τον κλάδο υγείας.
-Για όσους υπαχθούν σε καθεστώς "εφεδρείας", για όσο χρονικό διάστημα θα καταβάλλεται το 60% του μισθού θα υπάρχει και αντίστοιχη υγειονομική κάλυψη. Για τον μετέπειτα διάστημα θα πρέπει να εκδοθούν σχετικές αποφάσεις.