Oι προβλέψεις για εκτίναξη των τιμών στην ενέργεια, τα τρόφιμακαι τις πρώτες ύλες θέτουν σε ακόμα πιο μεγάλη δοκιμασία τις αντοχές των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων και φέρνουν στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου μια σειρά από μέτρα προκειμένου να ενισχυθούν τα εισοδήματα. Στο υπουργείο Οικονομικών που βλέπουν να ανατρέπεται κάθε σχεδιασμός του προηγούμενου διαστήματος, θα επιχειρήσουν να επιτύχουν μια εξαιρετικά εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στην αναγκαιότητα για λήψη μέτρων ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης απέναντι στο «τσουνάμι» του ενεργειακού κόστους και της ακρίβειας και τη δημοσιονομική προσαρμογή.

Η άσκηση είναι δύσκολη καθώς το ουκρανικό έχει βάλει … φωτιά στον προϋπολογισμό που απειλείται από τις  τιμές της ενέργειας, τη μείωση του ΑΕΠ και τις αναταράξεις στον τουρισμό.

Πρωταρχική μέριμνα είναι η επιδότηση των τιμολογίων ρεύματος και αερίου αλλά και η εισοδηματική ενίσχυση των πλέον ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.

Ταυτόχρονα φαίνεται να εξετάζεται εκ νέου το σενάριο για κάποια έκτακτη παρέμβαση περιορισμένου χρονικού διαστήματος στον ΦΠΑ τροφίμων ή καυσίμων ή σε Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, απόφαση που θα αποκρυσταλλωθεί αν και εφόσον υπάρξει διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος.

Eιδικότερα:

1. Θα συνεχισθεί και τον Μάρτιο η επιδότηση των τιμολογίων ρεύματος και αερίου, ενώ αύριο στη Σύνοδο των Υπουργών Ενέργειας στις Βρυξέλλες, ο Έλληνας υπουργός θα επαναφέρει το θέμα για τη δημιουργία μηχανισμού στήριξης των Ευρωπαίων καταναλωτών. Οι μεγάλες ανατιμήσεις στο κόστος ενέργειας αποτελούν πανευρωπαϊκό πρόβλημα το οποίο απαιτεί την ανάληψη συντονισμένης δράσης σε κεντρικό ευρωπαϊκό επίπεδο» δηλώνουν οι ελληνικές αρχές. H μέση τιμή του Φεβρουαρίου θα διαμορφωθεί μεταξύ  210-220 ευρώ με το ύψος της επιδότησης να διαμορφώνεται αντίστοιχα με την επιδότηση του τρέχοντος μήνα εκτός εάν η κυβέρνηση λόγω των συνθηκών αποφασίσει να στηρίξει περαιτέρω τα νοικοκυριά. Μέχρι στιγμής το Πράσινο Ταμείο έχει επιδοτήσει τα τιμολόγια ρεύματος με 400 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο και 350 εκατ. ευρώ τον Φεβρουάριο, μέσω των δικαιωμάτων ρύπων.
2. Θα δοθεί άμεση εισοδηματική ενίσχυση σε ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού που δοκιμάζονται περισσότερο από τις συνεχείς ανατιμήσεις των τροφίμων και την ενεργειακή ακρίβεια. Η περίμετρος και το ποσό που θα λάβουν οι δικαιούχοι θα εξαρτηθεί από τον δημοσιονομικό χώρο που θα βρεθεί. Προτεραιότητα φαίνεται να έχουν οι χαμηλοσυνταξιούχοι και όσοι παίρνουν ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.

Στις αλυσίδες λιανικής αναμένεται να φτάσουν τον Μάρτιο νέοι τιμοκατάλογοι που θα περάσουν μια σειρά από ανατιμήσεις. Πολλές από αυτές τις αυξήσεις αυτές συνδέονται και με τα δεδομένα που φέρνει η ουκρανική κρίση. Ήδη σήμερα με βάση εκτιμήσεις του κλάδου των σούπερ μάρκετ ο σταθμισμένος δείκτης των αυξήσεων στο σύνολο των προς διάθεση κωδικών φτάνει το  6-7%.

Με δεδομένο ότι η κρίση αγγίζει βασικά προϊόντα, όπως δημητριακά, αλεύρι, ζυμαρικά θα υπάρξει διάχυση των ανατιμήσεων σε δεκάδες βασικά αγαθά.

Για αυτόν τον λόγο, έχουν επανέλθει και πάλι τα σενάρια για έκτακτη μείωση ΦΠΑ ως ανάχωμα στις υπέρμετρες αυξήσεις που συρρικνώνουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.

Παράθυρο… αισιοδοξίας από Κομισιόν και ΕΚΤ

Δύο θα ήταν τα θετικά νέα για το οικονομικό επιτελείο μπροστά στις νέες αβεβαιότητες που καλείται να διαχειριστεί ο προϋπολογισμός. Το πρώτο που θα έδινε μια μεγάλη ανακούφιση θα ήταν η παράταση της ισχύος της ρήτρας διαφυγής και το 2023, καθώς στο Υπουργείο Οικονομικών θα μπορούσαν να διαχειριστούν τις δημοσιονομικές προκλήσεις χωρίς το μεγάλο άγχος της εφαρμογής των δημοσιονομικών κανόνων.

Το δεύτερο θα ήταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να μην κάνει στροφή στη νομισματική πολιτική της στηρίζοντας και τα ελληνικά ομόλογα για όσο διάστημα χρειαστεί για να αντιμετωπιστεί η νέα κρίση.