Οι ανατροπές στο ασφαλιστικό που ξεκίνησαν από 1-1-2011
Γράφει ο συν-Εργατικός του forologikanea
Οι σαρωτικές αλλαγές που επέφεραν οι δύο ασφαλιστικοί νόμοι για τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, άρχισαν να ισχύουν σταδιακά από 1/1/2011.
Το σκεπτικό των ανατρεπτικών αλλαγών και αυτών που πρόκειται να επέλθουν στα επικουρικά ταμεία είναι η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, που μένει να αποδειχθεί εν τοις πράγμασιν...
Τι άλλαξαν και τι πρέπει να προσέξουν περισσότερο πλέον οι ασφαλισμένοι και "υποψήφιοι" συνταξιούχοι:
-Αυξάνονται σταδιακά από 1/1/2011 τά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, ώστε την 1/1/2015 να ισχύει η συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας για συνταξιοδότηση, ή η συμπλήρωση 40 ετών (12000 ημερών ασφάλισης) και η συμπλήρωση του 60οού έτους. Η αύξηση των ορίων ηλικίας αφορά γενικότερα όλα τα ασφαλιστικά ταμεία, ΙΚΑ-ΕΤΑΜ-ΟΑΕΕ-ΔΗΜΟΣΙΟ με κάποιες επιμέρους διαφοροποιήσεις για κάθε ασφαλιστικό ταμείο. Το νέα όρια ηλικίας, δεν επηρεάζουν όσους ασφαλισμένους θεμελίωσαν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι 31/12/2010 και που μπορούν να το ασκήσουν οποτεδήποτε, χωρίς να επέλθουν μεταβολές στα χρονικά όρια συνταξιοδότησης και στον τρόπο υπολογισμού της σύνταξης.
-Από 1/1/2011 απαιτούνται 36 χρόνια ασφάλισης (10800 μέρες) και συμπλήρωση του 58 έτους της ηλικίας.
-Οι μητέρες ανηλίκων, εφόσον μέχρι την 31/12/2010 δεν συμπλήρωσαν τις 5500 μέρες ασφάλισης σε συνάρτηση με την ανηλικότητα του παιδιού, από 1/1/2011 - 31/12/2011 ισχύει η το 52ο έτος για μειωμένη σύνταξη και το 57ο για πλήρη.
-Σε κάθε περίπτωση το ποσό της μείωσης ανέρχεται σε 0,5% για κάθε μήνα που υπολείπεται μέχρι την συμπλήρωση του ορίου ηλικίας για πλήρη σύνταξη.
-Οι μεγάλοι "χαμένοι" των σαρωτικών αλλαγών θα είναι οι απασχολούμενοι στα ΒΑΡΕΑ & ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ, για τους οποίους προβλέπεται ότι από 1/7/2011 θα αρχίσει να ισχύει η νέα λίστα των ειδικοτήτων που είναι ενταγμένες στον ΚΒΑΕ και που θα αφαιρεθούν από το νέο κανονισμό. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, περίπου 250.000 θα επηρεαστούν από την εφαρμογή του μέτρου. Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης θέλοντας να αμβλύνει τις αντιδράσεις που θα προκληθούν από την εφαρμογή του, προσανατολίζεται να παρατείνει την ισχύ του υφιστάμενου κανονισμού μέχρι το τέλος του 2011.
Παράλληλα, κάνει λόγο για την διασφάλιση των ώριμων ασφαλιστικών δικαιωμάτων, χωρίς να διευκρινίζει ποια θα θεωρούνται ώριμα συνταξιοδοτικά δικαιώματα, με αποτέλεσμα η αγωνία να παρατείνεται για τους χιλιάδες εργαζόμενους οι οποίοι θα "φορτωθούν" 5 επιπλέον χρόνια εργασίας, εφόσον το επάγγελμά τους αποχαρακτηριστεί.
-Σε ό,τι αφορά το Δημόσιο, "διασώζονται" από τις επώδυνες αλλαγές, όσοι διορίστηκαν μέχρι 31/12/1982.
-Από 1/1/2011 οι προσλαμβανόμενοι στον δημόσιο τομέα θα ασφαλίζονται υποχρεωτικά στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, εξομοιούμενοι με όλους τους λοιπούς μισθωτούς.
-Με την έναρξη του νέου έτους δίνεται η δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικού χρόνου ή χρόνου ασφάλισης κατόπιν εξαγοράς. Για το 2011 μπορούν να αναγνωριστούν μέχρι 4 χρόνια ασφάλισης, για το 2012 μέχρι 5 χρόνια, για το 2013 μέχρι 6 χρόνια και από 1/1/2014 και μετά μέχρι 7 χρόνια. Οι αναγνωρίσεις που έγιναν μέχρι 31/12/2010 με βάση τον Ν. 2084/92 δεν συνυπολογίζονται στα 4 χρόνια του 2011, αρκεί να μην αφορούν το ίδιο αντικείμενο για τον ίδιο χρόνο ασφάλισης.
-Άρχισε πλέον η εφαρμογή της διάταξης για τον ευνοϊκότερο τρόπο υπολογισμού, στις περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης.
-Αναμένεται ακόμη η εφαρμογή της ηλεκτρονικής κάρτας εργασίας από 1/7/2011 η οποία θα βασίζεται στον ΑΜΚΑ και θα δίνεται η δυνατότητα ελέγχου των επιχειρήσεων χωρίς την παρουσία ελεγκτών, ενώ αρμόδια επιτροπή που θα λειτουργεί όλο το 24ωρο θα επιλαμβάνεται θεμάτων που αφορούν καταγγελίας για καταστρατήγηση της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας. Για τις επιχειρήσεις που θα ενταχθούν στο ηλεκτρονικό σύστημα και θα είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, θα προβλέπεται μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 10% σε πρώτη φάση και μέχρι το έτος 2013 θα ανέλθει σε ποσοστό 25%. Υπολογίζεται ότι με την εφαρμογή του θεσμού θα εξοικονομηθούν επιπλέον δαπάνες όχι μόνο για τις επιχειρήσεις, αλλά και για τα ασφαλιστικά ταμεία, αφού εκτιμάται ότι το μέτρο θα έχει θετικές επιπτώσεις στη μείωση της εισφοροδιαφυγής που αγγίζει το 35%-40%!!!
-Οι πληρωμές των μισθών από 1/7/2011 θα γίνονται μέσω τραπεζών με περισσότερο διαφανείς διαδικασίες.
-Από 1/3/2011 πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή το εργόσημο στο οποίο θα ενταχθούν αρκετές κατηγορίες απασχολούμενων "κατ οίκον".
-Τέλος, προβλέπεται ενιαίος φορέας προσδιορισμού του ποσοστού αναπηρίας των ασφαλισμένων, ηλεκτρονική συνταγογράφηση των φαρμάκων στα ασφαλιστικά ταμεία.
Το σκεπτικό των ανατρεπτικών αλλαγών και αυτών που πρόκειται να επέλθουν στα επικουρικά ταμεία είναι η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, που μένει να αποδειχθεί εν τοις πράγμασιν...
Τι άλλαξαν και τι πρέπει να προσέξουν περισσότερο πλέον οι ασφαλισμένοι και "υποψήφιοι" συνταξιούχοι:
-Αυξάνονται σταδιακά από 1/1/2011 τά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, ώστε την 1/1/2015 να ισχύει η συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας για συνταξιοδότηση, ή η συμπλήρωση 40 ετών (12000 ημερών ασφάλισης) και η συμπλήρωση του 60οού έτους. Η αύξηση των ορίων ηλικίας αφορά γενικότερα όλα τα ασφαλιστικά ταμεία, ΙΚΑ-ΕΤΑΜ-ΟΑΕΕ-ΔΗΜΟΣΙΟ με κάποιες επιμέρους διαφοροποιήσεις για κάθε ασφαλιστικό ταμείο. Το νέα όρια ηλικίας, δεν επηρεάζουν όσους ασφαλισμένους θεμελίωσαν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι 31/12/2010 και που μπορούν να το ασκήσουν οποτεδήποτε, χωρίς να επέλθουν μεταβολές στα χρονικά όρια συνταξιοδότησης και στον τρόπο υπολογισμού της σύνταξης.
-Από 1/1/2011 απαιτούνται 36 χρόνια ασφάλισης (10800 μέρες) και συμπλήρωση του 58 έτους της ηλικίας.
-Οι μητέρες ανηλίκων, εφόσον μέχρι την 31/12/2010 δεν συμπλήρωσαν τις 5500 μέρες ασφάλισης σε συνάρτηση με την ανηλικότητα του παιδιού, από 1/1/2011 - 31/12/2011 ισχύει η το 52ο έτος για μειωμένη σύνταξη και το 57ο για πλήρη.
-Σε κάθε περίπτωση το ποσό της μείωσης ανέρχεται σε 0,5% για κάθε μήνα που υπολείπεται μέχρι την συμπλήρωση του ορίου ηλικίας για πλήρη σύνταξη.
-Οι μεγάλοι "χαμένοι" των σαρωτικών αλλαγών θα είναι οι απασχολούμενοι στα ΒΑΡΕΑ & ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ, για τους οποίους προβλέπεται ότι από 1/7/2011 θα αρχίσει να ισχύει η νέα λίστα των ειδικοτήτων που είναι ενταγμένες στον ΚΒΑΕ και που θα αφαιρεθούν από το νέο κανονισμό. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, περίπου 250.000 θα επηρεαστούν από την εφαρμογή του μέτρου. Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης θέλοντας να αμβλύνει τις αντιδράσεις που θα προκληθούν από την εφαρμογή του, προσανατολίζεται να παρατείνει την ισχύ του υφιστάμενου κανονισμού μέχρι το τέλος του 2011.
Παράλληλα, κάνει λόγο για την διασφάλιση των ώριμων ασφαλιστικών δικαιωμάτων, χωρίς να διευκρινίζει ποια θα θεωρούνται ώριμα συνταξιοδοτικά δικαιώματα, με αποτέλεσμα η αγωνία να παρατείνεται για τους χιλιάδες εργαζόμενους οι οποίοι θα "φορτωθούν" 5 επιπλέον χρόνια εργασίας, εφόσον το επάγγελμά τους αποχαρακτηριστεί.
-Σε ό,τι αφορά το Δημόσιο, "διασώζονται" από τις επώδυνες αλλαγές, όσοι διορίστηκαν μέχρι 31/12/1982.
-Από 1/1/2011 οι προσλαμβανόμενοι στον δημόσιο τομέα θα ασφαλίζονται υποχρεωτικά στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, εξομοιούμενοι με όλους τους λοιπούς μισθωτούς.
-Με την έναρξη του νέου έτους δίνεται η δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικού χρόνου ή χρόνου ασφάλισης κατόπιν εξαγοράς. Για το 2011 μπορούν να αναγνωριστούν μέχρι 4 χρόνια ασφάλισης, για το 2012 μέχρι 5 χρόνια, για το 2013 μέχρι 6 χρόνια και από 1/1/2014 και μετά μέχρι 7 χρόνια. Οι αναγνωρίσεις που έγιναν μέχρι 31/12/2010 με βάση τον Ν. 2084/92 δεν συνυπολογίζονται στα 4 χρόνια του 2011, αρκεί να μην αφορούν το ίδιο αντικείμενο για τον ίδιο χρόνο ασφάλισης.
-Άρχισε πλέον η εφαρμογή της διάταξης για τον ευνοϊκότερο τρόπο υπολογισμού, στις περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης.
-Αναμένεται ακόμη η εφαρμογή της ηλεκτρονικής κάρτας εργασίας από 1/7/2011 η οποία θα βασίζεται στον ΑΜΚΑ και θα δίνεται η δυνατότητα ελέγχου των επιχειρήσεων χωρίς την παρουσία ελεγκτών, ενώ αρμόδια επιτροπή που θα λειτουργεί όλο το 24ωρο θα επιλαμβάνεται θεμάτων που αφορούν καταγγελίας για καταστρατήγηση της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας. Για τις επιχειρήσεις που θα ενταχθούν στο ηλεκτρονικό σύστημα και θα είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, θα προβλέπεται μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 10% σε πρώτη φάση και μέχρι το έτος 2013 θα ανέλθει σε ποσοστό 25%. Υπολογίζεται ότι με την εφαρμογή του θεσμού θα εξοικονομηθούν επιπλέον δαπάνες όχι μόνο για τις επιχειρήσεις, αλλά και για τα ασφαλιστικά ταμεία, αφού εκτιμάται ότι το μέτρο θα έχει θετικές επιπτώσεις στη μείωση της εισφοροδιαφυγής που αγγίζει το 35%-40%!!!
-Οι πληρωμές των μισθών από 1/7/2011 θα γίνονται μέσω τραπεζών με περισσότερο διαφανείς διαδικασίες.
-Από 1/3/2011 πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή το εργόσημο στο οποίο θα ενταχθούν αρκετές κατηγορίες απασχολούμενων "κατ οίκον".
-Τέλος, προβλέπεται ενιαίος φορέας προσδιορισμού του ποσοστού αναπηρίας των ασφαλισμένων, ηλεκτρονική συνταγογράφηση των φαρμάκων στα ασφαλιστικά ταμεία.
