Μετενέργεια: Τι ίσχυε και τι θα ισχύσει

Η πιο σημαντική παρέμβαση στον εργασιακό τομέα είναι αυτή που επιχειρείται με την κατάργηση ή τη μερική κατάργηση της«μετενέργειας των συλλογικών συμβάσεων εργασίας». 

 

Ειδικότερα, με τον όρο μετενέργεια, όπως τουλάχιστον μέχρι σήμερα ισχύει, εννοούμε ότι οι όροι των συλλογικών συμβάσεων, ακόμη και μετά τη λήξη της διάρκειάς τους, παραμένουν ενεργοί για ένα ακόμη εξάμηνο. Με άλλα λόγια, ο νομοθέτης προνοεί, προκειμένου να δοθεί ο αναγκαίος χρόνος για την ολοκλήρωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων που θα καταλήξουν στην υπογραφή νέας σύμβασης. Ωστόσο, ακόμη και αν δεν υπογραφεί νέα σύμβαση και μετά την παρέλευση του εξαμήνου, οι υφιστάμενοι όροι εργασίας εξακολουθούν να ισχύουν μέχρις ότου λυθεί ή τροποποιηθεί η ατομική σχέση εργασίας. Αυτό αποτελεί έναν τρόπο, ώστε το περιεχόμενο της παλαιάς σύμβασης, δηλαδή ό,τι αποτελεί «κεκτημένο», να ενσωματώνεται στην ατομική σύμβαση εργασίας. Κατά συνέπεια, οι συμβάσεις «μετενεργούν» και μετά τη λήξη τους, παρέχοντας προστασία σ’ ό,τι τουλάχιστον είχε κατοχυρωθεί με την κλαδική Σ.Σ.Ε. στο παρελθόν.

 

Από την άλλη, κατάργηση της μετενέργειας σημαίνει ότι αυτόματα η προστασία αυτή αίρεται και ο μισθωτός επιστρέφει στην ατομική διαπραγμάτευση και στην ατομική σύμβαση, χωρίς να υφίστανται ως δεδομένα και υποχρεωτικά προς εφαρμογή από τον εργοδότη όσα ο εργαζόμενος είχε κατοχυρώσει μέσω της τελευταίας συλλογικής του σύμβασης. Αυτό στην πράξη μεταφράζεται ότι ο μισθός κάθε εργαζομένου, νέου ή παλαιού στη δουλειά, με προϋπηρεσία ή άνευ, μπορεί να επαναπροσδιοριστεί από «μηδενική» βάση και με σημείο εκκίνησης τον εκάστοτε κατώτατο μισθό και όχι την τελευταία κλαδική σύμβαση ή την ευνοϊκότερη επιχειρησιακή που έχει υπογραφεί. Επομένως, το μέτρο είναι πολύ σοβαρότερο και από τη μείωση των κατώτατων ορίων και από τον 13ο και 14ο μισθό.

 

Το σχέδιο των διαπραγματεύσεων με τους δανειστές, όπως διαμορφώνεται μέχρι σήμερα, περιλαμβάνει μερική κατάργηση της μετενέργειας και συγκεκριμένα μείωση του χρόνου της από έξι μήνες σε τρεις. 

 

Στο βαθμό που δεν θα υπάρξει νέα συλλογική σύμβαση εντός τριών μηνών, ως βάση θεωρείται ο βασικός μισθός της ΕΓΣΣΕ. Επιπρόσθετα διατηρούνται γενικά επιδόματα όπως: θέσης, παιδιών, εκπαίδευσης, επικινδυνότητας. Αυτά διατηρούνται έως τη σύναψη νέας συμφωνίας, συλλογικής ή ατομικής.

 

Στην πραγματικότητα, με δεδομένο ότι θα προωθηθούν μαζικά οι επιχειρησιακές και οι ατομικές συμβάσεις, οι κλαδικές θα μείνουν κενό γράμμα και δε θα τυγχάνουν εφαρμογής. Στο σημείο αυτό έγκειται και ο ρόλος που θα παίξουν οι «ειδικές επιχειρησιακές συμβάσεις», καθώς αυτές θα γίνουν η κύρια μορφή σύμβασης και οι εργαζόμενοι κάθε επιχείρησης θα υποχρεωθούν από μόνοι τους να τα βγάλουν πέρα με τις απαιτήσεις του εργοδότη τους. Στην πράξη, η κατάργηση της μετενέργειας των κλαδικών συμβάσεων, έστω και κατά ένα μέρος, αργά ή γρήγορα θα οδηγήσει στην ολοκληρωτική τους κατάργηση.

 

*Η Άννα Ευθυμίου είναι Δικηγόρος, Δημοτική Σύμβουλος στο Δήμο Θεσσαλονίκης και πρόεδρος της ΜΚΟ ΝΕΟΙ

 

www.annaefthymiou.gr [1]

www.annaefthymiou.blogspot.com [2]