ΔΝΤ: Νέα μέτρα για κάθε αστοχία

Αυστηρές προειδοποιήσεις στέλνει το ΔΝΤ στην ελληνική κυβέρνηση για την απαρέγκλιτη τήρηση όλων των συμφωνηθέντων παρεμβάσεων, στην έκθεσή του για την αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος.

Το Ταμείο σημειώνει πως για κάθε απόκλιση από τους στόχους θα λαμβάνονται νέα μέτρα περικοπής δαπανών σε «κοινωνικά ευαίσθητες περιοχές». Ειδικότερα, όπως τονίζεται στην έκθεση, εάν δεν αποδώσουν τα μέτρα για τη βελτίωση του φορολογικού μηχανισμού και δεν επιτευχθούν οι στόχοι για έσοδα από τους φόρους στα ακίνητα, τότε η κυβέρνηση θα πρέπει, προκειμένου να καταρτίσει έναν αξιόπιστο προϋπολογισμό για το 2014, να επικεντρωθεί και πάλι σε περικοπές δαπανών.

Εξάλλου το ΔΝΤ εκφράζει έντονες αμφιβολίες για το κατά πόσο η κυβέρνηση έχει την ικανότητα να προχωρήσει σε ριζικές αλλαγές στη φορολογική διοίκηση και να χτυπήσει τη φοροδιαφυγή. «Στην παρούσα φάση δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι οι στόχοι για εξοικονόμηση από τη φορολογική διοίκηση θα επιτευχθούν», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ερωτηματικά εκφράζει το Ταμείο και για τον ενιαίο φόρο στα ακίνητα, προς αντικατάσταση του ειδικού τέλους. Όπως τονίζει, θα πρέπει να εξεταστεί η επέκταση του χαρατσιού εφόσον γίνουν κάποιες τροποποιήσεις για να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα συνταγματικότητας που έχουν προκύψει.

Οριακή ανάπτυξη το 2014 – καμπανάκι για καθυστερήσεις στις μεταρρυθμίσεις

Ανάπτυξη της τάξης του 0,6% προβλέπει το 2014 για την Ελλάδα το ΔΝΤ, κρούοντας παράλληλα τον κώδωνα για σημαντικές, όπως τις χαρακτηρίζει, καθυστερήσεις στο πεδίο εφαρμογής των  διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων.

Συγκεκριμένα, η έκθεση αναφέρει ότι η χώρα βρίσκεται στον έκτο χρόνο ύφεσης και το ΑΕΠ έχει μειωθεί σχεδόν κατά 25% από το 2007. Σε ό,τι αφορά την ανεργία, το ποσοστό της ανέρχεται σε περίπου 27% και η ανεργία των νέων υπερβαίνει το 57%.

Το Ταμείο κάνει λόγο για  διστακτική και αποσπασματική εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι όλες οι αλλαγές που επιχειρούνται προσκρούουν μέσα από «επαναλαμβανόμενες πολιτικές κρίσεις», σε «συμφέροντα», επηρεάζοντας το επενδυτικό κλίμα και, όπως τονίζεται, η ευθύνη παραμένει, για να προχωρήσουν οι μεταρρυθμίσεις με ταχύτητα, για να «ξεκλειδώσουν την ανάπτυξη και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας».

Το ΔΝΤ μειώνει τον στόχο για έσοδα από αποκρατικοποιήσεις στα 900 εκατ. ευρώ μέχρι τον Σεπτέμβριο, από 1,8 δισ. ευρώ που ήταν η προηγούμενη πρόβλεψη, ενώ κάνει αναφορά τόσο στα λιμάνια όσο και στις ΕΥΔΑΠ-ΕΥΑΘ, επισημαίνοντας πως είναι αναγκαία η πώληση της ΔΕΠΑ το συντομότερο δυνατό.

Στους Ευρωπαίους το μπαλάκι για το χρέος

Το ελληνικό πρόγραμμα είναι πλήρως χρηματοδοτημένο μέχρι τον Ιούλιο του 2014, ωστόσο τον Αύγουστο θα προκύψει κενό και θα πρέπει να καθοριστεί από τους Ευρωπαίους στην επόμενη αξιολόγηση το πώς θα εξασφαλιστεί η πλήρης χρηματοδοτική κάλυψή του σε ορίζοντα 12μήνου, σημειώνει στην έκθεσή του το ΔΝΤ.

Όπως υπογραμμίζεται στην έκθεση, η Ελλάδα ως το 2016 θα χρειαστεί επιπλέον 5,6 δισ. ευρώ ώστε  να κλείσει κλείσει το χρηματοδοτικό κενό του προγράμματος. Το θέμα θα τεθεί το φθινόπωρο παράλληλα με το ζήτημα του χρέους για το οποίο σημειώνεται ότι θα πρέπει να μειωθεί κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες.

Συγκεκριμένα, το Ταμείο σημειώνει ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι έχουν δεσμευθεί για τη μείωση του ελληνικού χρέους πολύ κάτω από το 110% του ΑΕΠ ως το 2022 και να συνδράμουν στην εκπλήρωση των δεσμεύσεων της Ελλάδας υπό το πρόγραμμα προσαρμογής. Το βασικό σενάριο της έκθεσης βγάζει το χρέος στο 113,6% του ΑΕΠ το 2022, κάτι που δείχνει ότι το ΔΝΤ θεωρεί δεδομένο ότι η ΕΕ θα προχωρήσει στην απαιτούμενη κίνηση.

Το βασικό σενάριο για το χρέος και τα τέσσερα ρίσκα

Σύμφωνα με το βασικό σενάριο στην ανάλυση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους από το ΔΝΤ, το χρέος θα παραμείνει στο 176% του ΑΕΠ φέτος, για να ξεκινήσει να υποχωρεί σταδιακά το 2015.

Το ΔΝΤ υπενθυμίζει την υποχρέωση των Ευρωπαίων να λάβουν μέτρα ανακούφισης του χρέους, όταν η ελληνική κυβέρνηση καταφέρει να πετύχει πρωτογενές πλεόνασμα. Όπως σημειώνει, στόχος είναι το χρέος της χώρας να βρεθεί στο 124% του ΑΕΠ το 2020, αφού καθοριστούν έκτακτα μέτρα ανακούφισης ύψους 4% του ΑΕΠ τη διετία 2014-2015 και σημαντικά κάτω από το 110% του ΑΕΠ το 2022.

Στο παραπάνω σενάριο υπάρχουν, σύμφωνα με το ΔΝΤ, τέσσερα ρίσκα. Όπως αναφέρει, τα stress tests υποδεικνύουν ότι το βασικό σενάριο για την πορεία του χρέους είναι ιδιαίτερα ευάλωτο σε αστοχίες σε ότι αφορά την ανάπτυξη και τα πρωτογενή πλεονάσματα, ενώ είναι «ανθεκτικό» σε λιγότερες αποκρατικοποιήσεις ή σε αναταράξεις σχετικά με τα επιτόκια δανεισμού.

Σύμφωνα με τα τέσσερα ρίσκα:

Αν το πρωτογενές πλεόνασμα παραμείνει στο 0% που είναι ο στόχος για το 2013, η αναλογία του χρέους προς το ΑΕΠ θα φτάσει το 148% το 2020 και θα αυξάνεται σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο.

Αν η ονομαστική ανάπτυξη βρίσκεται κατά μέσο όρο 1% κάτω από το 4% που προβλέπει το βασικό σενάριο, το χρέος θα ανέλθει στο 134% το 2020 με μια μικρή τάση μείωσης από εκεί και πέρα.

Αν τα έσοδα από τις αποκρατικοποιήσεις είναι τα μισά σε σχέση με το στόχο των 22 δισεκ. ευρώ, το χρέος το 2020 θα είναι μόνο 4% υψηλότερα του στόχου ενώ θα διατηρείται μια ισχυρή πτωτική τροχιά.

Αν τα επιτόκια του EFSF αυξηθούν κατά μια μονάδα, το χρέος θα αυξηθεί και πάλι κατά μόλις 4% πάνω από το βασικό σενάριο. Εξάλλου επισημαίνεται ότι τυχόν αναταράξεις στα επιτόκια των αγορών θα επηρεάσουν το χρέος με αργό ρυθμό μετά το 2020.

Μέσω κινητικότητας οι απολύσεις στο δημόσιο

Σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα κινητικότητας των δημοσίων υπαλλήλων, το ΔΝΤ αναφέρει ότι υπάρχει συμφωνία για υπαγωγή 12.500 υπαλλήλων μέχρι το τέλος του Σεπτεμβρίου του 2013 και 25.000 υπαλλήλων μέχρι το τέλος του έτους.

Από όσους μεταφέρθηκαν στην κινητικότητα τον Ιούλιο, ένας σημαντικός αριθμός (2.000) θα οδηγηθούν σε υποχρεωτική αποχώρηση, σύμφωνα με το ΔΝΤ, το οποίο αναφέρει ότι οι αρχές διατηρούν το στόχο των 15.000 απολύσεων από το δημόσιο τομέα τη διετία 2013-2014.